Kątomierze

Kątownik jest wzorcem jednego, stałego kąta — najczęściej 90°, rzadziej 45° — i służy do sprawdzenia, czy narożnik lub docięcie są prostopadłe. Kątomierz ma ruchomy przegub i skalę, więc mierzy dowolną wartość 0–180°, a cyfrowy 0–360°. Kątownikiem stwierdzisz, że narożnik nie jest prosty, ale nie dowiesz się, ile ma stopni; kątomierzem odczytasz na przykład 87,4° i ustawisz tę wartość na pile ukosowej. Oba narzędzia się uzupełniają: kątownik do kontroli, kątomierz do przeniesienia kąta.

Kątomierze cyfrowe do zastosowań budowlanych pokazują wynik z rozdzielczością 0,1°, przy deklarowanej dokładności zwykle 0,1–0,3°. Zerowanie polega na przyłożeniu narzędzia do płaszczyzny odniesienia i przytrzymaniu przycisku zerowania — od tej chwili wyświetlacz liczy kąt względem tej powierzchni, a nie względem poziomu. Kalibrację sprawdza się dwupozycyjnie: pomiar na płycie, obrót o 180° i powtórzenie — różnica powyżej 0,2° oznacza, że czujnik wymaga kalibracji według instrukcji producenta. Powtórz test po upadku.

Przeniesienie kąta kątomierzem nastawnym ma trzy kroki. Ramiona dociska się do obu płaszczyzn narożnika na całej długości styku, blokuje przegub śrubą i odczytuje wartość ze skali — na przykład 92°. Na koniec obrysowuje się ramię rysikiem na materiale albo ustawia połowę odczytu na pile ukosowej: dla narożnika 92° każdy z dwóch łączonych elementów tnie się pod 46°. Ramiona 60–100 cm dają mniejszy błąd przyłożenia niż krótki kątownik.

Do glazury i płytek wielkoformatowych sprawdza się kątomierz nastawny z ramionami rzędu 25–50 cm — ramię przykłada się wprost do płytki i obrysowuje linię cięcia. Przy uciosach kluczowa jest podziałka co 1° — narożnik 88° wymaga dwóch cięć po 44°, a 92° — dwóch po 46°, zamiast standardowych 45°. Przy powtarzalnych listwach i cokołach szybszy bywa model cyfrowy z pamięcią odczytu — wartość przenosi się wprost na skalę przecinarki.