Łaty do laserów

Dokładność zestawu wyznacza odbiornik, a nie sama łata. Czujniki pracują w kilku pasmach czułości: tryb precyzyjny utrzymuje okno odczytu rzędu 1 mm, tryby zgrubne ok. 2–10 mm, a wynik zdejmuje się z podziałki milimetrowej na profilu. Dochodzi do tego błąd ustawienia — łata odchylona od pionu zawyża odczyt, więc libella pudełkowa waży tu tyle samo co klasa czujnika. Laser rotacyjny obraca się z prędkością rzędu 300–600 obr./min i zakreśla płaszczyznę, względem której mierzy się różnice wysokości w zakresie ok. 3–5 m.

Długość wynika z największej różnicy wysokości mierzonej z jednego stanowiska powiększonej o zapas na ustawienie lasera nad poziomem roboczym. Do prac wnętrzowych i posadzek wystarcza zakres ok. 2–3 m, na fundamentach i szalunkach uniwersalnie sprawdza się ok. 3,5–4 m, a przy niwelacji terenu i wykopach warto sięgnąć po ok. 5 m. Łaty teleskopowe mają 4–5 sekcji, składają się do ok. 1,1–1,3 m i ważą ok. 1–2 kg.

Bez odbiornika łata zostaje zwykłą miarką pionową i działa tylko tam, gdzie wiązkę widać gołym okiem. Przy laserze krzyżowym w pomieszczeniu linię odczytuje się wprost z podziałki milimetrowej, zwykle w zasięgu ok. 20–30 m. Wiązka lasera rotacyjnego w świetle dziennym gaśnie już kilka metrów od instrumentu, więc w terenie czujnik jest niezbędny — dopiero on trzyma okno odczytu rzędu 1 mm i pozwala pracować na całej długości łaty, czyli ok. 3–5 m nad punktem odniesienia.

Dopasowanie rozstrzyga geometria uchwytu, a nie marka instrumentu. Obejmy odbiorników przyjmują profile o różnej szerokości i grubości, więc przed zakupem warto zestawić wymiar profilu łaty z rozwarciem uchwytu posiadanego czujnika. Sam laser nie ma tu znaczenia — łata o zakresie ok. 3–5 m współpracuje z każdym instrumentem rotacyjnym pracującym w typowym paśmie ok. 300–600 obr./min, o ile odbiornik da się na niej zacisnąć. Odbiornik dokręca się obejmą z pokrętłem tak, by nie zsuwał się pod własnym ciężarem. Łaty Nivel System i Geo Fennel mają zwykle profil pod standardowe obejmy i libellę pilnującą pionu.